Wiki

BOT – Build-Operate-Transfer Contract là gì?

Định nghĩa Thỏa thuận xây dựng-vận hành-chuyển giao (BOT)

Thỏa thuận xây dựng-vận hành-chuyển giao (BOT) là mô hình thường được sử dụng để tài trợ cho các dự án lớn, điển hình là các dự án cơ sở hạ tầng phát triển thông qua quan hệ đối tác công-tư.

Theo thỏa thuận xây dựng-vận hành-chuyển giao (BOT), đối tượng sử dụng- thường là chính phủ của một quốc gia – sẽ ký kết hợp đồng với một công ty tư nhân để tài trợ, xây dựng và vận hành một dự án. Sau khi hoàn thành, công ty được tài trợ phải vận hành dự án trong một khoảng thời gian – thông thường từ 20 đến 30 năm – để lấy lại chi phí đầu tư của mình, sau đó chuyển giao quyền sở hữu dự án cho chính phủ. Dự án dạng BOT thường có quy mô lớn, các dự án đầu tư mới cơ sở hạ tầng và thường được tài trợ, xây dựng, vận hành hoàn toàn bởi chính phủ. Ví dụ như tuyến đường cao tốc ở Pakistan, cơ sở xử lý nước thải ở Trung Quốc hay nhà máy điện ở Philippines.

Nhìn chung, các nhà thầu BOT là các công ty chuyên dụng được đặc biệt hình thành cho một dự án nhất định. Trong quá trình nhận dự án – ở giai đoạn mà nhà thầu vận hành dự án đã xây dựng – các khoản thu thường xuất phát từ một nguồn duy nhất, người mua trong hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Người mua trong hợp đồng này thường là chính phủ hoặc doanh nghiệp nhà nước. Tương tự như vai trò người mua của chính phủ trong Hợp đồng mua bán điện với một nhà máy thuộc sở hữu tư nhân. Theo thỏa thuận chuyển nhượng truyền thống, công ty sẽ trực tiếp bán sản phẩm cho người tiêu dùng mà thông qua đại diện trung gian từ chính phủ. Mức giá tối thiểu phải trả cũng được quy định rõ ràng trước khi ký kết thỏa thuận BOT.

Trên thực tế, tồn tại nhiều biến thể được xây dựng trên nền tảng thỏa thuận BOT như: thỏa thuận (BOOT) xây dựng-sở hữu-vận hành-chuyển giao, thay vì chính phủ và các doanh nghiệp nhà nước thì nhà thầu chính là chủ sở hữu dự án; hay thỏa thuận xây dựng-cho thuê-chuyển giao (BLT), chính phủ cấp quyền, đối tác bỏ vốn xây dựng, được quyền cho thuê để lấy lại vốn sau khi hoàn tất việc xây dựng. Một biến thể khác thường thấy từ thỏa thuận BLT là thỏa thuận thiết kế-xây dựng-vận hành-chuyển giao (DBOT), nhà thầu thiết kế và xây dựng toàn bộ dự án.

Một số dự án BOT lớn tại Việt nam

Sau hơn 6 năm thực hiện đầu tư và xây dựng, đã có hơn 60 dự án thuộc lĩnh vực giao thông đường bộ được đưa vào sử dụng, với tổng mức đầu tư lên đến 137.819 tỷ đồng.

Hai dự án lớn nhất phải kể đến là quyết định tập trung khai thác và phát triển tuyến QL1A và tuyến đường Hồ Chí Minh – Tây Nguyên được phê duyệt trong Hội nghị Trung ương lần thứ 4, nhằm đồng bộ hóa đất nước thành quốc gia công nghiệp hiện đại.

Trong đó, tuyến QL1A được ưu tiên đầu tư và mở rộng với chiều dài hơn 1.948km chạy dọc 20 tỉnh thành, nền đường lên đến 20.5m, gồm 4 làn xe cơ giới và 2 làn xe hỗn hợp. Cùng với việc mở rộng tuyến QL1A, các phương án đầu tư nâng cấp tuyến đường Hồ Chí Minh – Tây Nguyên lên tuyến đường có quy mô cấp III, 2 làn xe và đi qua 5 tỉnh thành Bình Phước, Đắk Nông, Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum cũng được thực hiển.

Việc triển khai xây dựng phát triển các dự án BOT, không chỉ hỗ trợ phát triển kinh tế; kích cầu sản phẩm và việc sản xuất trong nước; tiết kiệm nhiều chi phí về nhiên liệu, phương tiện, thời gia; tăng năng lực cạnh tranh vĩ mô; còn giúp giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông giúp hệ thống giao thông.

Về mặt quốc tế, các dự án BOT góp phần khẳng định tính khả dụng trong hệ thống Hạ tầng giao thông Việt Nam trên Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) bằng vị trí thứ 74 (năm 2015).

Nguồn: Khuyenhocvietnam.com biên soạn

Close