Soạn Văn 10

Soạn bài văn lớp 10: Vận Nước (Quốc Tộ) – Thiền Sư Pháp Thuận

Soạn bài Vận Nước (Quốc Tộ) – Thiền Sư Pháp Thuận

Tác giả Pháp Thuận và hoàn cảnh ra đời của bài ‘Vận nước”

Thiền sứ Pháp Thuận (915 – 990) “học rộng, thơ hay, có tài giúp vua, hiểu rõ việc nước” (Thiền uyển tập anh). Nhà sư tham gia đắc lực vào triều chính thời Tiền Lê, được vua Lê Đại Hành rất mực kính trọng và tin cậy.

Khi vua Lê Đại Hành hỏi thiền sư “Vận nước ngắn dài thể nào?”, Pháp Thuận trình tấu bằng bài thơ Quốc tộ này.

Hình ảnh tượng trưng trong hai câu thơ đầu

Tuy bài thơ mang tính chính luận nhưng sử dụng nhiều hình ảnh tượng trưng thật hàm súc.

Vận nước như mây quấn là hình ảnh mang ý nghĩa tượng trưng. Có thế hiểu vận mệnh đất nước vốn nằm trong nhiều mối quan hệ phức tạp, tuy đất nước đã thái bình. Cũng có thể hiểu dây mây quấn quýt chỉ sự bền vừng lâu dài.

Tư tưởng về việc trị nước trong hai câu thơ sau

Vô vi nơi điện các cũng là câu thơ giàu hình ảnh tượng trưng. Theo Đạo gia, vô vi là không làm điều trái tự nhiên, gây phiền nhiễu cho dân. “Trị nước lớn mà chính sự phiền hà, pháp lệnh thay đổi nhiều quá, thì dân sẽ dối trá, chống đối.” (Đạo đức kinh – Lão Tử). Theo thiền học, vô vi có nghĩa là từ bi, bát ái,..

Tóm lại, Vô vi nơi điện các là làm những việc thuận lòng dân, không gây phiền nhiễu, để dân sống yên vui.

Chốn chốn dứt đao binh nêu mục tiêu trị nước là chấm dứt chiến tranh, đất nước thanh bình, vững bền.

Cho nên “Vô vi” lại khiến cho “Chốn chốn dứt đao binh”:

  • Nếu nhà vua chăm lo cho dân, làm những việc thuận lòng dân, thì dân thuận lòng tôn thờ.
  • Nếu nhà vua làm sao cho dứt nạn đao binh, đất nước thanh bình thì vận nước sẽ trường tồn.

Thiền sư Pháp Thuận đã nêu cao tư tưởng hòa bình, thương dân, không làm điều trái đạo trong đường lối trị nước, thế hiện tầm nhìn xa rộng, có ý nghĩa lâu dài.

Close