Wiki

Kinh tế Thị trường là gì?

Định nghĩa Kinh tế Thị trường

Một nền kinh tế thị trường là một hệ thống kinh tế, trong đó các quyết định kinh tế, giá hàng hóa và dịch vụ chịu tác động duy nhất bởi các các tương tác kết hợp từ cá nhân và doanh nghiệp của một quốc gia. Có rất ít can thiệp của chính phủ hoặc các kế hoạch tập trung được áp dụng. Điều này ngược lại với một nền kinh tế kế hoạch tập trung, trong đó các quyết định của chính phủ ảnh hưởng hầu hết các khía cạnh của hoạt động kinh tế.

Cơ sở lý luận cho nền kinh tế thị trường được phát triển bởi các nhà kinh tế học cổ điển, như Adam Smith, David Ricardo, và Jean-Baptiste Say vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Những người ủng hộ thị trường tự do chủ nghĩa tự do cổ điển tin rằng chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch và sự can thiệp của chính phủ sẽ dẫn đến sự thiếu hiệu quả kinh tế khiến cho mức sống của người dân.

Lý thuyết Thị trường

Các nền kinh tế thị trường hoạt động dựa trên giả định rằng cung và cầu là những yếu tố quyết định cơ bản đến tổ hợp kinh tế. Tuân thủ nghiêm ngặt những lý thuyết hạn chế tham gia vào các can thiệp của chính phủ, chẳng hạn như sửa đổi giá, giấy phép hạn ngạch và trợ cấp công nghiệp.

Những người ủng hộ lý thuyết cho rằng các nhà lên kế hoạch tập trung không thể thu thập và phân tích đủ thông tin để đưa ra quyết định kinh tế tối ưu cho tất cả những người tham gia. Thay vào đó, mỗi cá nhân có đủ lý trí để xử lý nguồn thông tin đầy đủ,chính xác và việc tự do suy nghĩ sẽ giúp họ tối đa hóa những gì hiện có để đưa ra tập hợp các tùy chọn trước khi quyết định.

Hơn nữa, điều này cho phép các cá nhân cân nhắc những lượng giá trị khác nhau cho việc giải trí, tài sản, hàng hóa và tiêu dùng trong tương lai. Quan điểm kinh tế cá nhân trên các khía cạnh khác nhau này được gọi là tiện ích. Những người không tin tưởng chủ nghĩa tự do kinh tế khẳng định rằng các điều kiện cho phép thị trường hoạt động đúng cách không thể đứng vững trong thế giới thực.

Họ cho rằng thông tin không bao giờ đạt đến mức bao quát và chính xác; không phải cá nhân nào cũng đủ nhận thức; và khi không kiểm soát được việc tập trung quyền lực sẽ tạo điều kiện cho một cá nhân, một nhóm người lợi dụng những điều kiện này gây ảnh lên giá cả.

Nền kinh tế thị trường hiện đại

Hầu như mọi nền kinh tế trong thế giới hiện đại đều rơi vào trạng thái chuyển hóa liên tục giữa thị trường tự do và thị trường được lên kế hoạch phát triển. Hầu hết các quốc gia phát triển là các nền kinh tế kỹ thuật hỗn hợp do sự pha trộn giữa thị trường tự do và can thiệp của chính phủ.

Tuy nhiên, những nền kinh tế này vẫn được cho là nền kinh tế thị trường vì nó cho phép các tác động thị trường thúc đẩy phần lớn các hoạt động, thường tham gia vào sự can thiệp của chính phủ chỉ trong phạm vi cần thiết để cung cấp sự ổn định.

Mặc dù nền kinh tế thị trường rõ ràng là một hệ thống phổ biến, nhưng luôn xảy ra những tranh luận xoay quanh mức độ can thiệp từ phía chính phủ sao cho tối ưu nhất để nâng hiệu quả của các hoạt động kinh tế.

Các quốc gia như Cuba, Trung Quốc và Bắc Triều Tiên vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các lý thuyết Cộng sản từ chủ nghĩa Mác-Lênin, trên tiền đề hoạt động phối hợp kinh tế và kế hoạch tập trung để đạt sự bình đẳng và chia sẻ lợi ích. Các nền kinh tế như vậy đã phải vật lộn với nạn tham nhũng, bất cập trong việc lãnh đạo, bị giới hạn bởi chính những lý thuyết trên, và lệnh cấm vận kinh tế từ các quốc gia tư bản.

Nguồn: Khuyenhocvietnam.com biên soạn

Close