Soạn Văn 10

Soạn bài văn lớp 10: Ca Dao Hài Hước Châm Biếm

Soạn bài Ca Dao Hài Hước Châm Biếm

Soạn Bài 1

Có hai truyện về chú Cuội. Truyện Chú Cuội ngồi gốc cây đa gợi một sự tích xúc động. Vì người vợ tưới cây đa thuốc thần bằng nước bẩn, cây bay lên, Cuội nắm lấy rễ cây, lên cung trăng vĩnh viễn. Còn truyện Cuội nói dối kể Cuội hay nói dối và nói dối rất tài, dối gạt được chú thím, cả vua quan.

Trong bài ca dao này, hình ảnh chú Cuội ngồi gốc cây đa đã được lồng ghép với hình ảnh chú Cuội nói dối.

Cái cười và lời đáp của Cuội cho thấy tính cách hài hước, láu lỉnh vốn là bản chất nhân vật này. Cuội ý thức rõ tật hay nổi dối của mình và chuyện “bị phạt” về tật ấy. Y thức này biểu hiện rất hồn nhiên, láu lỉnh. Hồn nhiên, láu lỉnh ngay cả khi bị… “phạt”. Cái cười và lời đáp của Cuội không mảy may biếu hiện sự xấu hố hay ân hận. Còn Cuội là còn sự nói dối để vang lên nhũng tiếng cười hài hước.

Soạn Bài 2, bài 3, bài 4

Quan niệm Làm trai cho đáng nên trai, Làm trai cho đáng sức trai trong ca dao về người nam nhi trái ngược với những hiện tượng trong các bài ca dao này. Bản thân các chữ làm trai, sức trai đã bao hàm ý nghĩa khẳng định bản lĩnh, sức mạnh của nam nhi.

Trái lại, làm trai trong các bài, câu ca dao này tạo được tiếng cười châm biếm do những thủ pháp sau:

Đối lập

Ngoa dụ: cường điệu để tô đậm sự châm biếm: làm trai, sức trai mà chỉ giỏi ăn cỗ, chỉ gánh hai hạt vừng.

Chơi chữ: thủ pháp này thể hiện rõ và đặc sắc ở bài 4. Anh hùng rơm là thành ngữ chế giễu những kẻ không có can đảm, tài năng nhưng lại hay khoe khoang. Kiểu câu định nghĩa Anh hùng là anh hùng rơm, sự sử dụng thành ngữ anh hùng rơm với sự kết hợp các hình ảnh rơm, mồi lửa và cụm từ cơn anh hùng là những hình thức chơi chữ độc đáo.

Các thủ pháp nghệ thuật nói trên kết hợp chặt chẽ với nhau, tạo nền cách nói mỉa dí dỏm, nhẹ nhàng nhưng ý nghĩa châm biếm lại sâu sắc, chế giễu những kẻ mang danh nam nhi mà hám ăn hoặc quá èo uột, yếu đuối, những kẻ hèn nhát và bất tài nhưng lại hay huênh hoang.

Soạn Bài 5

Cách nói về những hiện tượng được miêu tả trong bài ca dao gọi là nói ngược. Những hiện tượng được nêu ra trong đó đều phi lí, ngược đời, trái tự nhiên, không bao giơ diễn ra trong thực tế: ếch cắn cổ rắn, hùm nằm cho lợn liếm lòng… Muốn hiểu đúng những hiện tương này thì phải hiếu ngược lại.

Cách nói ngược này có một số ý nghĩa sau:

Tạo nên tiếng cười hài hước, giải trí, mua vui, thể hiện tinh thần lạc quan trong cuộc sống.

Chế giễu, phê phán những hiện tượng phi lí, ngược đời có khi xảy ra trong cuộc sống.

Có thể ngầm mang một thái độ có tính cách mạng, muốn thay đồi, lật nhào những trật tự, sức mạnh dang hiện hành trong xã hội phong kiến.

Soạn bài tập nâng cao Ca Dao Hài Hước Châm Biếm

Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong cao dao hải hước, châm biếm

Những biện pháp nghệ thuật tiêu biểu được sử dụng trong ca dao hài hước, châm biếm gồm: lối so sánh tương phẩn tạo sự bất ngờ đối với người nghe, lối so sánh phóng đại, lối nói ngoa dụ, lối chơi chữ, lối nói ngược…

Các thủ pháp này có khỉ dùng độc lập, có khi phối hợp với nhau khá chặt chẽ, tạo nên cách nói dí dỏm, tiếng cười hài hước nhẹ nhàng nhưng ý nghĩa châm biếm lại sâu sắc, có tác dụng giáo dục cao.

Sưu tầm ca dao

Những bài ca dao phê phán nạn tảo hôn:

Bồng bồng công chồng đi chơi,

Đi đến chỗ lội đánh rơi mắt chồng.

Chị em ơi cho tôi mượn chiếc gàu sòng,

Đằ tôi tát nước vớt chồng tòi lên.

Quả cau nho nhò Cái vỗ vấn vân

Nay anh học gần Mai anh học xa

Lấy anh từ thuở mười ba,

Đến năm mười tám thiếp đà năm con.

Close