Soạn Văn 11

Soạn bài văn lớp 11: Luyện Tập Vận Dụng Kết Hợp Các Thao Tác Lập Luận

Soạn bài Luyện Tập Vận Dụng Kết Hợp Các Thao Tác Lập Luận

Bài tập 1:

Nhận xét về sự vận dụng kết hợp hai thao tác lập luận phân tích và lập luận so sánh trong đoạn văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Gợi ý để trả lời các câu hỏi trong SGK

–    Đây là một mẫu mực về vận dụng kết hợp lập luận phân tích với lập luận so sánh trong một đoạn văn nghị luận. Tác giả đã lập luận như sau:

+ Nêu luận điểm của đọan văn: Chớ tự kiêu tự đại.

+ Lập luận phân tích bằng các luận cứ (11 lẽ)

–    Tự kiêu tự đại là khờ dại. Vì mình hay, còn nhiều người hay hơn mình. Mình giỏi, còn nhiều người giỏi hơn mình.

–     Tự kiêu tự đại tức là thoái bộ.

+ Lập luận so sánh bằng các luận cứ (các đối tượng được so sánh với nhau):

Sông to, bể rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ lượng của nó rộng và sâu.

Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn thì một chút nước cũng đầy tràn, vì độ lượng nó hẹp nhỏ.

+ Tiểu kết đọan văn  nhấn mạnh luận điểm bằng cách kết hợp hai thao tác lập luận phân tích và so sánh: Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén, cái đĩa cạn.

– Sự kết hợp là ở chỗ: từ lập luận phân tích mà có lập luận so sánh và dùng lập luận so sánh để làm sáng tỏ và nổi bật hơn các ý đã nêu trong lập luận phân tích. Trong đoạn văn này, hai thao tác phân tích và so sánh có tầm quan trọng ngang nhau và cùng kết hợp với nhau để làm cho cách lập luận thêm phong phú, đa dạng, chặt chẽ, có hiệu quả hơn.

Bài tập 2:

Bàn về một trong những nét đẹp của một bài thơ (bài văn) bằng cách vận dụng kết hợp thao tác lập luận phân tích và lập luận so sánh.

Bài tập này SGK dã gợi ý rõ và cụ thể từng bước làm bài. Các bạn có thể dựa vào đó để thực hiện bài làm của mình. Tham khảo cách lập luận và cách viết của Xuân Diệu về nét dẹp của bài Thu điếu. Chú ý: Đoạn đầu bài viết tác giả sử dụng thao tác lập luận phân tích; đoạn sau sử dụng lập luận so sánh. Thử tìm hiểu xem sự kết hợp giữa hai thao tác lập luận dó được thể hiện như thế nào trong bài văn?

Gợi ý một số đề nhỏ dể các em tập viết thành đoạn văn nghị luận có kết hợp các thao tác lập luận:

Vẻ đẹp của ngôn ngữ nghệ thuật trong bài thơ Tự tình II của Hồ Xuân Hương.

Nét đẹp dân gian – dân tộc trong bài thơ Thương vợ của Trần Tế Xương.

Nét đẹp mà em tâm đắc nhất trong hình ảnh người nghĩa sĩ đánh giặc qua bài Vãn tể nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu.

Bài tập 3 và 4:

Các em tự làm theo yêu cầu và hướng dẫn của SGK Bàỉ tập 5:

Sưu tầm những đoạn văn hay, trong đó, tác giả đã thành công trong việc sử dụng kết hợp hai kiểu lập luận phân tích và so sánh. Chú ý: sưu tầm cả các đoạn văn về nghị luận xã hội và nghị luận văn học. Có thể tìm ở các tác giả Hồ Chí Minh, Nguyễn Đình Chiểu, Hoài Thanh, Xuân Diệu, Chế Lan Viên,… và những bài viết trên Văn học và tuổi trẻ,…

Close